Triển khai thực hiện Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 15/01/2019 của Bộ chính trị về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy các nguồn lực của nền kinh tế. Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Khánh Hòa tại Công văn số 13098/UBND-TH ngày 14/12/2020, về việc triển khai thực hiện báo cáo nguồn lực định kỳ theo Đề cương báo cáo và maket số liệu kiểm kê nguồn lực hàng năm và 5 năm. Trong năm 2022, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, khoáng sản, đạt được nhiều thành quả đáng phấn khởi.

Công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực khoáng sản: đã tham mưu giải quyết 49 hồ sơ lĩnh vực khoáng sản đúng theo quy định của pháp luật. Tham mưu UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh quy hoạch cục bộ thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2016-2020, tầm nhìn đến năm 2030. Tham mưu UBND tỉnh báo cáo Ban cán sự Đảng UBND tỉnh trình Ban thường vụ Tỉnh ủy cho chủ trương thực hiện phương án cải tạo đất kết hợp thu hồi khoáng sản (đất san lấp) cung cấp cho dự án cao tốc đoạn Nha Trang- Cam Lâm để tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu đất san lấp. Cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho nhà đầu tư khai thác vật liệu san lấp phục vụ dự án cao tốc đoạn Nha Trang- Cam Lâm. Phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra, rà soát quy hoạch, báo cáo Bộ Giao thông vận tải thống nhất đề xuất vị trí các mỏ vật liệu để lập hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng và bãi đổ vật liệu thải cho Dự án thành phần đầu tư xây dựng đoạn Vân Phong – Nha Trang thuộc Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2021- 2025. Phối hợp với các cơ quan liên quan lập phương án bảo vệ, thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng sản tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 để tích hợp vào quy hoạch tỉnh. Đến nay, đơn vị tư vấn đang tiến hành khảo sát, lấy mẫu tại các khu vực đề xuất quy hoạch. Dự thảo Kế hoạch của UBND tỉnh Thực hiện Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 22/7/2022 của Chính phủ và Chương trình hành động số 36-CTr/TU ngày 13/7/2022 của Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 10/02/2022 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch chỉ đạo khắc phục một số kết luận của Kiểm toán Nhà nước trong lĩnh vực khoáng sản. Phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát quy hoạch đối với các khu vực được Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông đề xuất thực hiện bãi đổ thải và Hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng phục vụ dự án Dự án thành phần 1 thuộc dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột (giai đoạn 1). Theo dõi, tổng hợp báo cáo kết quả công tác quản lý khoáng sản trên đại bàn tỉnh thực hiện Kế hoạch số 3098/KH-UBND ngày 03/4/2018 của UBND tỉnh về việc thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TU ngày 18/12/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các hoạt động quản lý, khai thác, vận chuyển và kinh doanh khoáng sản cát, sỏi và đất, đá làm VLXDTT trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa và công văn số 3765/UBND-KT ngày 20/4/2020 của UBND tỉnh về việc Triển khai thực hiện kết luận 155-KL/TU ngày 18/3/2020 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

UBND tỉnh đã tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về khoáng sản và ban hành các văn bản thuộc thẩm quyền để thực hiện chức năng quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn; ban hành Quyết định quy định quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn để quy định cụ thể trách nhiệm của các sở, ngành và địa phương nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn. UBND tỉnh đã điều chỉnh cục bộ quy hoạch thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản của địa phương theo quy định để kịp thời phục vụ cho nhu cầu khai thác khoáng sản phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia trên địa bàn tỉnh. Công tác bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa khai thác đã được quan tâm, triển khai. Công tác cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đã được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật và chỉ đạo của Tỉnh ủy. Hàng năm phê duyệt kế hoạch và giao cho Sở Tài nguyên và Môi trường và các cơ quan chức năng tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm việc chấp hành pháp luật về khoáng sản, giám sát về ký quỹ phục hồi môi trường, nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản của tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép khai thác khoáng sản. Công tác thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, phương án cải tạo, phục hồi môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tăng cường chất lượng thẩm định, trình phê duyệt theo đúng quy định của pháp luật, qua đó hạn chế được những tác động tiêu cực đến môi trường, sinh thái cảnh quan do hoạt động khai thác khoáng sản.  Các doanh nghiệp khai thác khoáng sản đã từng bước nghiêm chỉnh thực hiện các thủ tục về đất đai và hoàn thành nghĩa vụ đối với nhà nước theo quy định.

Tuy nhiên việc quản lý, khai thác, sử dụng khoáng sản vẫn còn một số tồn tại hạn chế đó là: một số tổ chức đã được cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhưng chưa hoàn thiện thủ tục về đất đai theo quy định; thực hiện chưa tốt công tác bảo vệ môi trường như việc vận hành các công trình, biện pháp bảo vệ môi trường chưa đảm bảo; việc quan trắc, giám sát môi trường, quản lý chất thải chưa được quan tâm.

Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế đó là: một số tổ chức đã được cấp giấy phép khai thác khoáng sản nhưng chưa hoàn thiện thủ tục về đất đai theo quy định nguyên nhân do khu vực mỏ liên quan đến quy hoạch đất quốc phòng…Với đặc điểm loại hình khai thác khoáng sản có thời gian hoạt động dài, quy định pháp luật thay đổi qua từng thời kỳ dẫn đến một số biện pháp bảo vệ môi trường, phục hồi môi trường đối với các hồ sơ phê duyệt trước đây không còn phù hợp. Một số quy định pháp luật chưa phù hợp như việc yêu cầu xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường đối với các dự án khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường khi không có công trình xử lý chất thải; việc yêu cầu lập lại phương án cải tạo phục hồi môi trường khi kinh phí cải tạo, phục hồi môi trường đã được phê duyệt không đủ để thực hiện theo quy định của Nghị định số 40/2019/NĐ-CP ngày 13/5/2019 của Chính Phủ.

Để giải quyết những tồn tại nêu trên, Sở Tài nguyên và Môi trường đề xuất, kiến nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn trình tự, thủ tục cấp phép khai thác đất san lấp làm vật liệu xây dựng thông thường cho các dự án có thời gian thi công ngắn, quy mô nhỏ lẻ, nhất là các khu đất tại các dự án đầu tư xây dựng cơ bản, phát sinh khối lượng phải xử lý, vận chuyển đi nơi khác; hướng dẫn thủ tục liên quan đến cấp phép mỏ vật liệu xây dựng phục vụ cho các công trình, dự án và sớm hoàn thành dự án sửa đổi Luật khoáng sản.

Lê Trọng Tuệ-TTCNTT

Nguồn: Báo cáo số 268/BC-STNMT ngày 28/12/2022 của Sở TNMT