Ngày 14/12/2022, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam đã tổ chức Họp kỹ thuật “Tăng cườngchia sẻ thông tin, thiết lập cơ sở dữ liệu trong nước và quốc tế về rác thải nhựađại dương, hỗ trợ Việt Nam tham gia đàm phán Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễmnhựa” với sự hỗ trợ của Tổ chức quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam(WWF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).

Tham dự Hội thảo có bà Phạm Thu Hằng - Phó Tổng cục Trưởng Phụ trách Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam và các đại biểu đại diện cho các cơ quan trung ương; đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có biển; đại diện các chuyên gia, nhà khoa học; đại diện các tổ chức, doanh nghiệp liên quan. Mục đích của cuộc họp nhằm chia sẻ thông tin về kết quả cuộc họp đầu tiên Ủy ban đàm phán liên Chính phủ để xây dựng Công cụ ràng buộc pháp lý quốc tế về ô nhiễm nhựa, bao gồm trong môi trường biển vừa mới diễn ra tại thành phố Punta del Este, Uruguay đồng thời tìm kiếm giải pháp hỗ trợ Việt Nam trong quá trình tham gia đàm phán.

Bà Phạm Thu Hằng - Phó Tổng cục Trưởng Phụ trách Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam (Ảnh: Đình Tường-CCBHĐ)

Hiện nay, ô nhiễm môi trường biển do rác thải nhựa đã trở thành vấn đề môi trường toàn cầu, là một trong những mối đe dọa lớn nhất của đại dương thế giới, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh tế - xã hội tại các vùng biển, vùng bờ biển như du lịch, nghỉ dưỡng, đánh bắt cá, giao thông, môi trường, đa dạng sinh học. Đặc biệt, dưới tác động của điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, các quá trình chuyển hóa và những tác động khác, rác thải nhựa sẽ chuyển hóa thành rác thải vi nhựa, ảnh hưởng lớn đến hệ sinh thái và sức khỏe của con người. Bà Phạm Thu Hằng - Phó Tổng cục trưởng Phụ trách Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết về phía Việt Nam, để chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, nguồn lực cần thiết và thiết lập cơ chế điều phối các bộ, ngành và địa phương liên quan trong quá trình Việt Nam đàm phán, tham gia Thỏa thuận toàn cầu; từ đó bảo đảm quyền và lợi ích cao nhất của quốc gia trong việc phòng, chống ô nhiễm nhựa đại dương, và đóng góp tích cực vào tiến trình xây dựng Thỏa thuận.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã được nghe các báo cáo viên trong và ngoài nước trình bày các nội dung bao gồm: kết quả của Phiên họp đầu tiên của Ủy ban đàm phán liên Chính phủ (INC-1) để xây dựng Công cụ ràng buộc pháp lý quốc tế về ô nhiễm nhựa, bao gồmtrong môi trường biển; báo cáo của WWF Hướng tới Hiệp ước chấm dứt ô nhiễm nhựa – Quy tắc toàn cầu nhằm giải quyết vấn đề toàn cầu; Quyết định số 1407/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và nhiệm vụ tổng hợp thông tin, thiết lập cơ sở dữ liệu trong nước và quốc tế về rác thải nhựa đại dương; “Phân tích về ô nhiễm rác thải nhựa tại Việt Nam” và “Hướng tới một Lộ trình quốc gia về nhựa dùng một lần tại Việt Nam - Các lựa chọn chiến lược để giảm thiểu nhựa dùng một lần cần ưu tiên”; Xây dựng nền tảng số về rác thải nhựa đại dương của Việt Nam; Triển vọng ngành nhựa toàn cầu – Nghiên cứu của OECD . OECD giới thiệu Triển vọng Nhựa Toàn cầu của OECD năm 2022 và các kế hoạch cho công việc khả thi trong tương lai ở khu vực Đông Nam Á; Cơ sở dữ liệu kinh tế đại dương bền vững của OECD & Công việc của OECD về dữ liệu, thông tin và chỉ số môi trường; Báo cáo dữ liệu về Ô nhiễm nhựa đại dương Việt Nam; Những thách thức trong thu thập dữ liệu, giám sát và đánh giá ô nhiễm nhựa đại dương ở Việt Nam; Hướng dẫn của OECD về thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu và giám sát môi trường.

Ông Lưu Anh Đức - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Tổng cục Biển và hải đảo Việt Nam. (Ảnh: Đình Tường-CCBHĐ)

Phát biểu tại cuộc họp, ông Lưu Anh Đức - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết, cuộc họp lần đầu tiên của Ủy ban đàm phán liên chính phủ (INC-1) được tổ chức trực tuyến kết hợp trực tiếp tại Punta del Este, Uruguay, từ ngày 28/11 đến ngày 02/12/2022 với sự tham gia của hơn 2.300 đại biểu từ 160 quốc gia và các nhóm liên quan. Sau những tuyên bố chung về thỏa thuận trong tương lai, các đại biểu tham gia Thỏa thuận toàn cầu đã thảo luận về  phạm vi, mục tiêu và cấu trúc của văn kiện; các yếu tố tiềm năng của Thỏa thuận; điều khoản tiêu chuẩn về điều khoản cuối cùng; trình tự và khuyến nghị thực hiện các công việc tiếp theo.  Về phạm vi, hầu hết các phái đoàn bày tỏ mong muốn có một cách tiếp cận toàn diện giải quyết toàn bộ vòng đời của nhựa. Về mục tiêu, các phái đoàn ủng hộ rằng một công cụ ràng buộc pháp lý quốc tế “bảo vệ môi trường và sức khỏe con người khỏi ô nhiễm nhựa, và cuối cùng là chấm dứt ô nhiễm nhựa.” Về cấu trúc, các quan điểm khác nhau giữa những quan điểm ủng hộ một Thỏa thuận toàn cầu ràng buộc pháp lý cụ thể, bao gồm các nghĩa vụ cốt lõi và các biện pháp kiểm soát, và những quan điểm ủng hộ một công ước khung, được thúc đẩy bởi các kế hoạch hành động quốc gia.

Các đại biểu tham gia thảo luận tại cuộc họp. (Ảnh: Đình Tường-CCBHĐ)

Cũng tại cuộc họp, các đại biểu đã tham gia thảo luận về những kết quả đàm phán đầu tiên hướng tới Thỏa thuận toàn cầu đồng thời tiếp tục tăng cường tổng hợp thông tin, kiến thức khoa học kỹ thuật và công nghệ về phương pháp thu thập, phân tích và chia sẻ các dữ liệu về rác thải nhựa đại dương, phục vụ cho tiến trình đàm phán của Việt Nam tại Ủy ban đàm phán Liên chính phủ trên cơ sở thực hiện Quyết định 1407/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Đình Tường-CCBHĐ