Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường báo cáo tình hình thực hiện pháp luật về Khí tượng thủy văn trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa như sau:

1. Tình hình triển khai thi hành Luật Khí tượng thủy văn của địa phương:

Triển khai thi hành Luật Khí tượng Thủy văn năm 2015; Nghị định số 38/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều của Luật Khí tượng thủy văn. Trên cơ sở chỉ đạo triển khai của UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Công văn số 4762/STNMT-N-KTTV&BĐKH ngày 26/12/2016 gửi các sở, ban, ngành và địa phương có liên quan để triển khai thi hành Luật khí tượng thủy văn.

Triển khai việc thực hiện Quyết định số 03/2020/QĐ-TTg ngày 13/01/2020; Quyết định 05/2020/QĐ-TTg ngày 31/01/2020 của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 2858/UBND-KT ngày 30/3/2020 của UBND tỉnh Khánh Hòa; Quyết định số 2218/QĐ-UBND ngày 02/8/2017 của UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Quy chế giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế số một cửa liên thông đối với lĩnh vực tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, biển - hải đảo, khí tượng thủy văn, môi trường tại Sở Tài nguyên và Môi trường; Quyết định số 1570/QĐ-UBND ngày 30/6/2020 của UBND tỉnh Khánh Hòa về việc công bố danh mục thủ tục hành chính sửa đổi bổ sung thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Tài nguyên và Môi trường; Việc ban hành quy chế phối hợp quản lý nhà nước về khí tượng thủy văn: đã thực thiện xây dựng ban hành quy chế phối hợp quản lý hoạt động khí tượng thủy văn trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa (Tờ trình số 182/TTr-STNMT-KS-N-KTTV&BĐKH ngày 16/6/2020 của Sở Tài nguyên và Môi trường)

2. Công tác tuyên truyền, phổ biến nội dung của Luật và pháp luật về khí tượng
thủy văn, biến đổi khí hậu: Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo các Sở, Ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố phối hợp cùng Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức tuyên truyền các văn bản pháp luật trong lĩnh vực khí tượng thủy văn. Bên cạnh đó, Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện công tác tuyên truyền hàng năm định kỳ lồng ghép vào công tác tổ chức kỷ niệm Ngày Khí tượng Thế giới là sự kiện thường niên của Liên Hợp Quốc, được tổ chức hàng năm vào ngày 23/3 hàng năm; ngày khí tượng Việt Nam 3/10...Các thông tin tuyên truyền, góp phần nâng cao nhận thức các cấp, các ngành và cộng đồng về lĩnh vực, phòng chống thiên tai (PCTT), khí tượng thủy văn (KTTV), biến đổi khí hậu (BĐKH), các ảnh hưởng, tác động đến phát triển kinh tế-xã hội để có kế hoạch phòng chống thích ứng phù hợp.

3. Công tác quản lý đối với các trạm khí tượng thủy văn thuộc hệ thống trạm khí tượng thủy văn quốc gia trên địa bàn tỉnh: Hiện nay, trên địa bản tỉnh Khánh Hòa, có 02 trạm thủy văn, 04 trạm khí tượng truyền thống (02 trạm đảo), 01 trạm ra đa thời tiết Hòn Tre, 01 trạm định vị sét, 33 trạm KTTV, đo mưa tự động. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Trung Bộ phối hợp chặt chẽ với Sở Tài nguyên và Môi trường trong việc bảo vệ, giải quyết, xử lý theo thẩm quyền đối với các vi phạm hành lang kỹ thuật công trình KTTV, đặc biệt tình trạng vi phạm hành lang trạm khí tượng Cam Ranh; phối hợp xử lý khai thác cát trái phép tại tuyến đo trạm Thủy văn Đồng Trăng trên sông Cái Nha Trang.

4. Việc quản lý mạng lưới trạm khí tượng thủy văn chuyên dùng trên địa bàn:

Ủy ban nhân dân tỉnh đã tham gia góp ý dự thảo của Bộ Tài nguyên và Môi trường về lập Quy hoạch mạng lưới trạm khí tượng thủy văn Quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Sở Tài nguyên và Môi trường đã ban hành các văn bản nhằm triển khai thi hành Luật khí tượng thủy văn. Cụ thể: Công văn số 4762/STNMT-N-KTTV&BĐKH ngày 26/12/2016, theo đó đề nghị các sở, ban, ngành; các tổ chức tổng hợp rà soát các công trình phải tổ chức quan trắc và cung cấp thông tin, dữ liệu KTTV theo Điều 3, Điều 4 của Nghị định 38/2016/NĐ-CP của Chính phủ; Công văn số 3056/STNMT-KS-N-KTTV&BĐKH ngày 20/7/2022 về việc tăng cường công tác dự báo, cảnh bào thời tiết nguy hiểm nhằm đảm bảo an toàn đối với hoạt động vận tải hành khách trên đường thủy nội địa.

5. Hoạt động khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn; việc ban hành bản tin; truyền phát bản tin và việc phối hợp cung cấp thông tin cho các cơ quan, ban ngành trong phòng chống thiên tai tại địa phương:

Hoạt động khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn trên địa bản tỉnh được thực hiện theo đúng Thông tư 197/2016/TT-BTC ngày 8/11/2016 của Bộ Tài chính về Quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn. Việc ban hành bản tin, truyền tin phát bản tin thiên tai do Đài Khí tượng thủy văn Nam trung bộ thực hiện theo đúng Quyết định 18/2021/QĐ-TTg, ngày 22/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ về Quy định về dự báo, cảnh báo, truyền tin thiên tai và cấp độ rủi ro thiên tai.

Phối hợp cung cấp thông tin chặt chẽ với Ban chỉ huy PCTT và TKCN và các đồng chí Lãnh đạo địa phương. Trước khi xảy ra thiên tai, chủ động điện thoại, tin nhắn, email cho các bộ phận có trách nhiệm của địa phương và Lãnh đạo tỉnh. Khi xảy ra thiên tai, chủ động gửi các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai đến UBND tỉnh, Ban chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh, Đài phát thanh và truyền hình tỉnh, các sở ban ngành liên quan theo đường email, fax và công văn. Thực hiện xây dựng quy chế phối hợp với Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi tỉnh Khánh Hòa để quy định trách nhiệm của từng bên cũng như cách thức trao đổi thông tin kịp thời giữa các bên. Việc cấp phép: Từ năm 2015 đến nay, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa chưa phát sinh thủ tục hành chính về lĩnh vực khí tượng thủy văn.

6. Công tác thẩm định, thẩm tra, đánh giá nguồn gốc thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn đối với các chương trình, quy hoạch, kế hoạch, dự án phát triển kinh tế - xã hội: Phối hợp với Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam trung bộ tham gia các hội đồng thẩm định, đánh giá các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực KTTV, Tài nguyên nước, Thủy lợi…trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Bên cạnh đó, cung cấp số liệu, dữ liệu KTTV theo quy định phục vụ các chương trình, quy hoạch, dự án phát triển kinh tế trên địa bàn tỉnh nhà.

7. Việc thực hiện quy định về cấp độ rủi ro thiên tai và quy định mực nước tương ứng với các cấp báo động lũ trên các sông:

- Bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai luôn kèm cấp độ rủi ro thiên tai, đã được ban hành theo đúng quy định và được truyền đi kịp thời cho Ban chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh, các cơ quan theo quy định phục vụ công tác chỉ đạo, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

- Xây dựng cấp báo động lũ tại các các vị trí chưa được quy định tại Quyết định 05/2020/QĐ-TTg: hiện nay, UBND tỉnh đã giao Sở Tài nguyên và Môi trường đang chủ trì phối hợp với Đài Khí tượng thủy văn Khu vực Nam trung bộ thực hiện nhiệm vụ năm 2023, “xây dựng cấp báo động lũ tại các các vị trí chưa được quy định tại Quyết định 05/2020/QĐ-TTg (theo khoản 3 điều 5 của Quyết định)”.

- Đài KTTV Khu vực NTB thực hiện dự báo, cảnh báo cấp báo động lũ theo Quyết định số 05/2020/QĐ-TTg, ngày 31/01/2020 của Thủ tướng Chính phủ về Quy định mực nước tương ứng với các cấp báo động lũ trên các sông thuộc phạm vi cả nước, tại 2 vị trí Đồng Trăng trên sông Cái Nha Trang; Ninh Hòa trên sông Dinh Ninh Hòa.

8. Công tác thanh tra, kiểm tra theo dõi thi hành pháp luật về khí tượng thủy văn; giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo về khí tượng thủy văn trên đại bàn tỉnh: Hàng năm, Sở Tài nguyên và Môi trường đều phối hợp với Đài khí tượng Thủy văn Khu vực NTB tiến hành kiểm tra, giải quyết các nội dung kiến nghị của Đài có liên quan đến các hoạt động có ảnh hưởng đến công trình quan trắc khí tượng thủy văn. Trên địa bàn hiện nay, hàng năm chủ yếu xảy ra các hoạt động khai thác cát trái phép làm ảnh hưởng đến hành lang an toàn kỹ thuật tại trạm thủy văn Đồng Trăng, qua phản ánh của Đài Khí tượng TV Khu vực NTB UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND huyện Diên Khánh triển khai phối hợp nhằm ngăn chặn (Công văn số 5262/UBND-KT ngày 02/6/2020 về việc kiểm tra, xử ký tình trạng khai thác cát trái phép; UBND huyện Diên Khánh đã xử lý tại Công văn số 1342/UBND ngày 22/6/2020, thu giữ 02 ghe hút, 02 máy đào, xử lý vi phạm 9.700.000 đồng – riêng khu vực trạm Đồng Trăng đã xử lý 05 trường hợp vận chuyển).

Một số công tác khác: Trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có Đài Khí tượng TV Khu vực NTB thực hiện chức năng quan trắc, Điều tra, khảo sát khí tượng, thủy văn, vì vậy về mặt thực hiện các nhiệm vụ quan trắc, dự báo và cảnh báo cũng như lập và xây dựng các nhiệm vụ đều được phối hớp chặt chẽ, có hiệu quả cao, cụ thể: trong vòng 10 năm trở lại đây, Đài đã thực hiện 04 nhiệm thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường; 03 đề tài KHCN thuộc Sở Khoa học và Công nghệ; 02 dự án thuộc Sở Nông nghiệp và phát triển Nông thôn; hàng năm, Đài có ký kết Hợp đồng với BCH PCTT &TKCN về dự báo, cảnh báo KTTV phục vụ PCTT trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Ngoài ra, Đài tham gia cùng Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban chỉ huy PCTT&TKCN thực hiện công tác đào tạo tập huấn về ứng phó với BĐKH, phòng chống thiên tai.

- Về nội dung Giám sát biến đổi khí hậu: theo quy định Luật Khí tượng thủy văn, UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện: Cập nhật Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu tỉnh Khánh Hòa giai đoạn năm 2016 - 2020, tầm nhìn đến năm 2030 được phê duyệt tại Quyết định số 201/QĐ-UBND ngày 21/01/2016 của UBND tỉnh Khánh Hòa. Thực hiện nhiệm vụ: Đánh giá khí hậu tỉnh Khánh Hòa được thực hiện nhằm tăng cường năng lực cho tỉnh trong dự báo diễn biến của các yếu tố khí hậu, hiện tượng khí hậu cực đoan và tác động của biến đổi khí hậu, các hoạt động thích ứng giảm nhẹ biến đổi khí hậu nhằm phục vụ công tác quy hoạch ngành nghề góp phần phát triển kinh tế xã hội cho tỉnh Khánh Hòa. Nghiên cứu bổ sung đặc điểm khí hậu thủy văn tỉnh Khánh Hòa; Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng đến lĩnh vực tài nguyên nước và đề xuất kế hoạch ứng phó; Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng đối với cơ sở hạ tầng các lĩnh vực và địa phương ven biển; Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng đến đa dạng sinh học vùng biển ven bờ tỉnh Khánh Hòa; Đánh giá ảnh hưởng đến sinh kế của cộng đồng dân cư ven biển và đề xuất kế hoạch thích ứng, ứng phó;

Về cơ bản, các sở, ban, ngành và địa phương đã thực hiện tốt các việc triển khai thực hiện Luật Khí tượng thủy văn, trong đó đã đầu tư chú trọng việc nâng cao nhận thức và tuyên truyền trong công tác quản lý nhà nước. Bước đầu, các tổ chức, cá nhân trong công đồng dân cư đã được nâng cao nhận thức về hoạt động khí tượng thủy văn, góp phần vào công tác bảo vệ các công trình khí tượng thủy văn quốc gia, kịp thời phản ánh đến cơ quan quản lý nhà nước trong trường hợp phát hiện sai phạm hoặc hành vi gây ảnh hưởng đến hành lang an toàn kỹ thuật công trình KTTV. Công tác phòng chống thiên tai đã kịp thời tổ chức phối hợp tốt với Ban CHPCTT và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh; nâng cao năng lực tổ chức phối hợp cảnh báo, dự báo trong mùa mưa bão đáp ứng yêu cầu về phòng, chống sự cố, thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn. Đã có bước tiếp nhận số liệu từ các trạm quan trắc khí tượng tự động từ các tổ chức cá nhân.

Công trình quan trắc trên địa bàn tỉnh:

- Trạm Quan trắc tự động môi trường không khí tự động, liên tục, cố định tại Bãi rác Lương Hòa, tp Nha Trang, Khánh Hòa. Chủ đầu tư: UBND TP Nha Trang, hiện do BQL Dịch vụ Công ích tp Nha Trang vận hành. Các chỉ tiêu: khí tượng (nhiệt độ, độ ẩm, bức xạ mặt trời, áp suất khí quyển, hướng gió, tốc độ gió, cường độ mưa), khí ô nhiễm (Bụi PM10,2.5, SO2-H2S,NH3, NO-NO2-NOx, CO, O3)

- Trạm Quan trắc tự động môi trường không khí tự động, liên tục, cố định tại thôn Ninh Ích, xã Ninh An, thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa. Chủ đầu tư: Sở Tài nguyên và Môi trường, hiện do Trung tâm Quan trắc TNMT vận hành. Các chỉ tiêu: khí tượng (nhiệt độ, độ ẩm, bức xạ mặt trời, áp suất khí quyển, hướng gió, tốc độ gió, cường độ mưa), khí ô nhiễm (Bụi PM10,2.5, SO2-H2S,NH3, NO-NO2-NOx, CO, O3, BTEX).

- Trạm Quan trắc tự động môi trường không khí tự động, liên tục, cố định tại làng trẻ em SOS, Vĩnh Hải, Nha Trang, Khánh Hòa. Chủ đầu tư: Tổng cục Môi trường - Bộ TNMT, hiện do Trung tâm Quan trắc môi trường miền bắc quản lý, thuê Trung tâm Quan trắc TNMT Khánh Hòa vận hành. Các chỉ tiêu: khí tượng (nhiệt độ, độ ẩm, bức xạ mặt trời, áp suất khí quyển, hướng gió, tốc độ gió, cường độ mưa), khí ô nhiễm (Bụi PM10,2.5,1; SO2, NO-NO2-NOx, CO, O3)

Bên cạnh đó còn những hạn chế, thiếu sót các chính sách, pháp luật về KTTV đến nay mang yếu tố chuyên môn chuyên ngành cao vì vậy cần bổ sung ban hành nhiều quy định hướng dẫn cụ thể hơn trong công tác quản lý. Nguồn nhân lực rất hạn chế, thực tế hiện nay Sở Tài nguyên và Môi trường chỉ có phòng Khoáng sản – Nước KTTV và BĐKH với 04 biên chế thực hiện 04 lĩnh vực; về cấp huyện và cấp xã phường càng thiếu về cán bộ chuyên môn trong lĩnh vực Khí tượng thủy văn.

Qua đó, Sở Tài nguyên và Môi trường kiến nghị cần hoàn thiện, đồng bộ các cơ chế, chính sách và các văn bản pháp luật trong lĩnh vực khí tượng thủy văn; triển khai các văn bản hướng dẫn cụ thể để thực hiện công tác quản lý. Tăng cường nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về lĩnh vực khí tượng thủy văn cho địa phương bằng các lớp đào tạo, chương trình tập huấn ngắn hạn nhằm đảm bảo công tác quản lý nhà nước (lý do: đối với nguồn nhân lực được đào tạo chính về chuyên ngành khí tượng chủ yếu công tác trong các Đài Khí tượng, Trung tâm dự báo). Chính vì vậy, nguồn cán bộ quản lý cần được đào tạo hướng dẫn định kỳ.

Hà Trang – VPS

Nguồn: Báo cáo số 108/BC-STNMT- KSNKTTVBĐKH ngày 14/07/2023 của Sở TNMT