Theo kết quả điều tra trên đất liền cho đến nay, trên bản đồ địa chất – khoảng sản tỉnh Khánh Hòa đã đăng ký được 295 mỏ khoáng và biểu hiện khoáng sản. Khoáng sản tỉnh Khánh Hòa tương đối phong phú, tuy nhiên do đặc trưng của cấu trúc địa chất, địa mạo và mức độ nghiên cứu chưa được chi tiết nên một số khoáng sản kim loại mới chỉ được ghi nhận là các biểu hiện khoáng sản hoặc điểm khoáng hóa. Các khoáng sản không kim loại có tiềm năng lớn, đặc biệt là khoáng sản làm vật liệu xây dựng, bao gồm các loại đá xây dựng làm vật liệu xây dựng thông thường trữ lượng có thể khai thác khoảng 1,42 tỉ m3, đá Granit làm đá ốp lát có thể khai thác với trữ lượng khoảng 103 triệu m3. Đặc biệt là cát trắng làm thủy tinh ở huyện Cam Lâm nổi tiếng thế giới bởi chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất thủy tinh cao cấp, trữ lượng có thể khai thác khoảng 4,55 triệu m3. Ngoài ra, địa bàn tỉnh Khánh Hòa có nguồn nước khoáng, nước nóng thiên nhiên phong phú tồn tại trong lòng đất, có nơi lộ trên mặt đất, có thành phần, tính chất và một số hợp chất có hoạt tính sinh học đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam hoặc tiêu chuẩn nước ngoài được phép áp dụng tại Việt Nam. Theo số liệu điều tra, đến nay trên địa bàn tỉnh phát hiện được 24 điểm mỏ nước khoáng với trữ lượng có thể khai thác đến 13.860 m3/ngày, trong đó có 21 điểm mỏ là nước khoáng nóng, phù hợp để sử dụng ngâm tắm, trị liệu phục hồi sức khỏe. Đồng thời, trên địa bàn tỉnh cũng phát hiện 17 khu vực có nguồn bùn khoáng với trữ lượng khoảng 2,8 triệu m3, phù hợp mục đích ngâm tắm, làm đẹp.
Khu vực đề nghị gia hạn giấy phép khai thác khoáng sản đất san lấp làm VLXDTT tại mỏ đất Hòn Dung, xã Cam Thịnh Đông, thành phố Cam Ranh (Ảnh: Đình Tường)
- Về hiện trạng hoạt động khai thác khoáng sản:
+ Đối với khoáng sản làm vật liệu xây dựng, nước khoáng (thuộc thẩm quyền quản lý của Chính phủ): đến nay trên địa bàn tỉnh có các cơ sở sản xuất đá ốp lát và chế biến cát trắng. Hiện có 08 cơ sở sản xuất đá ốp lát đang hoạt động với công suất 1,9 triệu m2/năm, với sản lượng sản xuất trung bình các năm là 0,7 triệu m2 các chủng loại đá ốp lát; 01 cơ sở khai thác, chế biến cát trắng. Nhu cầu nguyên liệu hằng năm cho các cơ sở sản xuất đá ốp lát theo công suất thiết kế hiện nay ước tính khoảng 60.000 m3 đá (do Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Công nghiệp nặng trước đây cấp phép).
+ Đối với khoáng sản làm vật liệu xây dựng thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND tỉnh: Theo thống kê của Sở Tài nguyên và Môi trường, tính đến cuối năm 2020, các tổ chức khai thác khoáng sản đã đầu tư để thực hiện thăm dò theo giấy phép được cấp. Toàn tỉnh đã được phê duyệt 289.521,33 ngàn m3 các loại khoáng sản. Trong đó, đất đá làm VLXDTT là 264.033,99 ngàn m3; cát xây dựng 10.493,39 ngàn m3; đất san lấp 11.893,068 ngàn m3; sét gạch ngói 3.099,81 ngàn m3 và sét bùn 169,94 ngàn tấn. Trữ lượng được phê duyệt là cơ sở cho các doanh nghiệp triển khai các bước tiếp theo (lập dự án đầu tư, thiết kế khai thác, báo cáo đánh giá tác động môi trường và lập phương án cải tạo, ký quỹ phục hồi môi trường) để xin phép khai thác theo luật định.
- Về công tác quản lý nhà nước về khoáng sản:
Các khu vực khai thác khoáng sản phân bố tương đối đều khắp trong tỉnh, cùng với mạng lưới giao thông thuận tiện đã tạo ra những điều kiện tốt cho việc khai thác, vận chuyển, chế biến khoáng sản.
Hoạt động khai thác khoáng sản chủ yếu làm vật liệu xây dựng, không có hoạt động khai thác, chế biến đối với các loại khoáng sản khác như kim loại, quặng,… nên vấn đề bảo vệ môi trường và phòng ngừa các sự cố môi trường trong hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản ít phức tạp, ít nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và con người.
Công tác quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản được UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chuyên môn lập, thẩm định, phê duyệt qua từng thời kỳ đảm bảo công khai, minh bạch, đảm bảo số lượng, nhu cầu cho khai thác, sử dụng phát triển kinh tế- xã hội của địa phương.
Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh cũng gặp một số khó khăn, vướng mắc, chủ yếu do quy định hiện hành của pháp luật khoáng sản và các pháp luật khác có liên quan như Luật đầu tư, Luật đất đai, Luật bảo vệ môi trường,… có nhiều quy định chưa đồng bộ. Ý thức trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, công chức ở cấp cơ sở về bảo vệ, quản lý tài nguyên khoáng sản chưa tốt dẫn đến tình trạng khai thác trái phép khoáng sản (nhỏ, lẻ) vẫn xảy ra trên địa bàn. Nguồn lực tài chính bố trí cho công tác điều tra cơ bản địa chất và khoáng sản còn hạn chế nên chưa đánh giá hết tiềm năng khoáng sản trên địa bàn, nhất là các khu vực có địa hình phức tạp, ven biển và trên biển….
Đình Tường-Phòng KS, N, KTTV&BĐKH
Nguồn: Công văn số 3844/STNMT-KSNKTTVBĐKH ngày 13/8/2024 của Sở TNMT