Công tác tuyên truyền quản lý rác thải nhựa nói chung và quản lý rác thải nhựa đại dương nói riêng trong năm 2022 trên địa bàn tỉnh luôn được Lãnh đạo UBND tỉnh và các cơ quan, đơn vị quan tâm, chú trọng, kịp thời chỉ đạo. Các cơ quan báo chí, đài phát thanh truyền hình, Cổng thông tin điện tử của tỉnh và các cơ quan, đơn vị, hệ thống phát thanh đưa tin của huyện, thị xã, thành phố, các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa tích cực đưa tin, bài tuyên truyền về công tác quản lý rác thải nhựa, như: Báo Khánh Hòa đăng tải bình quân 2 bài viết và 10 tin bài/tháng về tài nguyên, bảo vệ môi trường biển hải đảo; Đài Phát thanh và Truyền hình Khánh Hòa đã sản xuất và phát sóng định kỳ chuyên mục riêng Tài nguyên và Môi trường, mỗi tháng 2 số, mỗi chương trình có thời lượng 15 phút. Ngày 19/01/2023, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có báo cáo số 12/BC-UBND về tình hình thực hiện công tác quản lý rác thải nhựa đại dương trên địa bàn tỉnh trong năm 2022 gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Trong năm 2022, trên địa bàn tỉnh đã tổ chức treo 02 pano, 61 băng rôn, 300 phướn tuyên truyền hưởng ứng Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, Ngày Đại dương thế giới, Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2022,… tại trụ sở cơ quan, đơn vị và các tuyến đường chính, nơi tập trung đông người; ngoài ra, đã phát tặng hơn 300 giỏ đi chợ, 7000 túi xách làm từ nguyên liệu thân thiện môi trường và vật liệu tái sử dụng đến các cấp hội phụ nữ, thanh niên nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, vận động người dân sử dụng giỏ đi chợ thay vì dùng túi nilon như truyền thống.
Đã tổ chức in ấn và cấp phát 565 sổ tay tuyên truyền “Vì một đại dương xanh” về giảm thiểu rác thải nhựa đại dương thực hiện Kế hoạch hành động về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa cho các đơn vị, 05 UBND cấp huyện ven biển (Vạn Ninh, Ninh Hòa, Nha Trang, Cam Lâm, Cam Ranh); UBND huyện đảo Trường Sa và Tỉnh đoàn Khánh Hòa nhằm nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, chống rác thải nhựa đại dương.
Ngày 05/6/2022, Sở Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp cùng Tỉnh đoàn Khánh Hòa, trường Đại học Nha Trang tổ chức Lễ mittinh phát động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (ngày 5-6), Ngày Đại dương thế giới (ngày 8-6), Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam (từ ngày 1 đến ngày 8-6) với hơn 1000 đại biểu tham dự. Nổi bật với các hoạt động triển lãm các sản phẩm tái chế từ rác thải nhựa đến từ 20 đơn vị với 26 sản phẩm tham dự, trong đó có sản phẩm “Máy đổi rác thải nhựa lấy quà” của sinh viên trường Đại học Nha Trang được các ngành đánh giá cao; Triển khai chương trình “Đổi rác thải nhựa nhận quà” và được đoàn viên, thanh niên nhiệt tình hưởng ứng với hơn 200 phần quà đã được trao đổi; Tổ chức cuộc thi trình diễn thời trang với trang phục từ nilon và đồ nhựa với chủ đề “Sống xanh” với sự tham gia của 20 đội thi đến từ các đơn vị huyện, thị, thành đoàn và đoàn trực thuộc; Tổ chức diễn đàn “Giải pháp bảo vệ môi trường thông qua hoạt động tuyên truyền của các câu lạc bộ, đội nhóm tình nguyện” với sự tham gia của hơn 200 đoàn viên.
Công tác tổ chức Hội nghị tuyên truyền, tập huấn, phổ biến kiến thức về quản lý rác thải nhựa đại dương, bảo vệ môi trường cũng được triển khai đồng bộ và được lồng ghép trong các lớp tuyên truyền chuyên ngành (lĩnh vực thủy sản, du lịch, giao thông vận tải, biên phòng…) đến đông đảo tầng lớp nhân dân. Trong năm 2022, trên địa bàn tỉnh đã tổ chức 03 hội nghị khoa học quốc tế, 01 diễn đàn, 130 lớp tập huấn tuyên truyền, 2.743 buổi tuyên truyền của các cơ quan, ban, ngành và các cấp hội phổ biến công tác bảo vệ môi trường, về tác hại của túi nilon và rác thải nhựa nhằm giảm thiểu tiêu thụ, tăng cường tái sử dụng, tái chế rác thải nhựa cho hơn 44.550 hội viên các cấp và thanh niên trên địa bàn tỉnh. Điển hình như: 03 hội nghị, hội thảo quốc tế liên quan đến lĩnh vực bảo vệ môi trường là Hội nghị khoa học quốc tế về công nghệ xanh và phát triển bền vững từ ngày 29-30/7/2022 tại trường Đại học Nha Trang; hội thảo Sáng kiến thủ lĩnh Đông Nam Á (YSEALI 2022) tổ chức vào ngày 01-06/12/2022; hội thảo Thủy sản quốc tế thích ứng với sự thay đổi (IFS 2022) tổ chức vào ngày 05-07/12/2022; Diễn đàn “Vì một Đại dương xanh” hưởng ứng Ngày Đại dương thế giới (08/6), Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam (từ ngày 01/6-08/6) với sự tham gia của hơn 150 đoàn viên, thanh niên đến từ 20 đơn vị huyện, thị, thành đoàn và đoàn trực thuộc do Sở Tài nguyên và Môi trường, phối hợp cùng Tỉnh đoàn Khánh Hòa và Viện Hải dương học nhằm giúp cho thanh niên hiểu được tầm quan trọng của hệ sinh thái đại dương đối với con người, mở rộng góc nhìn, tạo cảm hứng cho người trẻ tham gia xây dựng các dự án liên quan về quản lý rác thải nhựa và tạo thói quen giảm thiểu rác nhựa,…
Trong năm 2022, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở ban ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể hưởng ứng Tuần lễ Biển và Hải đảo, Ngày Đại dương thế giới, Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn, hưởng ứng các phong trào như Ngày thứ bảy tình nguyện, Ngày Chủ nhật xanh thu hút được đông đảo cán bộ, công chức, viên chức, cán bộ chiến sĩ, người lao động, người dân, doanh nghiệp, tổ chức xã hội tham gia các hoạt động thu gom, phân loại, tái chế rác thải nhựa, cụ thể như sau:
+ Kết quả xây dựng mô hình quản lý thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt, rác thải nhựa ở các xã đảo trên địa bàn tỉnh như sau: Tại các vùng biển xã Vạn Thạnh: UBND xã Vạn Thạnh cùng với Đồn Biên phòng Đầm Môn đã triển khai mô hình xã hội hóa thu gom rác trên biển, kết quả hơn 90% chủ lồng bè nuôi trồng thủy sản trên biển đã hợp tác, tập kết rác đúng noi quy định – đây là mô hình hiệu quả, xử lý được vấn đề thu gom rác thải trên biển, nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường biển; Mô hình quản lý thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt, rác thải nhựa ở xã đảo Cam Bình: việc thu gom rác thải trên biển và rác thải sinh hoạt của cư dân trên đảo Bình Ba được xử lý chôn lấp tại bãi rác trên đảo Bình Ba; bố trí ghe thu gom rác thải của các hộ chăn nuôi thủy hải sản trên biển, chủ yếu là túi đựng thức ăn cho thủy hải sản, ngư lưới cụ bị hư hỏng,…cuối ngày được đưa về xử lý chôn lấp tại bãi rác trên đảo Bình Ba.
+ Hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, Ngày Đại dương thế giới năm 2022, đồng loạt các hoạt động về thu gom, phân loại, tái chế, tái sử dụng rác thải nhựa, trồng cây xanh được triển khai ở nhiều lĩnh vực và các cấp ngành, nổi bật với các hoạt động: UBND Thành phố Nha Trang phối hợp với Đoàn phường Vĩnh Trường, Công ty Cổ phần An Viên, Công ty Môi trường đô thị Nha Trang, doanh nghiệp và người dân sinh sống tại khu đô thị An Viên thu dọn rác tồn đọng, làm sạch môi trường tại bờ kè ven biển Vĩnh Trường, thu gom 700 kg rác; Tỉnh đoàn Khánh Hòa tổ chức 03 đợt ra quân theo chương trình “Hãy làm sạch biển” thu hút 1.600 đoàn viên thanh niên tham gia vệ sinh, thu gom rác thải môi trường biển; 01 đợt ra quân thu gom rác thải trên các cửa sông của Thị xã Ninh Hòa,…
Trong năm qua, công tác quản lý rác thải nhựa nói chung và quản lý rác thải nhựa đại dương nói riêng trên địa bàn tỉnh đã được cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp quan tâm, chỉ đạo kịp thời và đạt được một số kết quả quan trọng. Các Sở, ngành, đơn vị liên quan và các địa phương đã xây dựng kế hoạch, phân công cụ thể nhiệm vụ, nâng cao trách nhiệm, phối hợp hiệu quả, tạo sự liên kết đồng bộ, thống nhất trong công tác quản lý rác thải nhựa đại dương tại đơn vị và địa phương. Các hoạt động hưởng ứng, thực hiện Kế hoạch hành động quản lý rác thải nhựa đại dương đã thu hút sự tham gia đông đảo của mọi tầng lớp nhân dân với mục tiêu nâng cao nhận thức, ứng xử và thói quen sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, túi nilon khó phân hủy, thúc đẩy hoạt động thu hồi, tái chế, tái sử dụng chất thải nhựa, góp phần phấn đấu đưa Việt Nam trở thành quốc gia tiên phong trong khu vực về giảm thiểu rác thải nhựa đại dương.
Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình triển khai thực hiện công tác quản lý rác thải nhựa đại dương trong năm 2022 vẫn còn gặp một số khó khăn nhất định như:
+ Công tác tuyên truyền về rác thải nhựa còn gặp khó khăn do thói quen sử dụng đồ nhựa, túi nilon của người dân đã có từ lâu vì sự tiện lợi, giá thành rẻ, thuận tiện cho việc sử dụng; trong khi đó, các sản phẩm thân thiện với môi trường hiện nay chưa phổ biến, giá thành cao, đồng thời chưa có chính sách hỗ trợ về giá cho các sản phẩm thân thiện với môi trường.
+ Việc thực thi quản lý và kiểm soát rác thải nhựa trong ngành thủy sản chưa thực sự triệt để, điển hình như hoạt động nuôi trồng thủy sản trên biển: do quy mô sản xuất thủy sản còn nhỏ lẻ, quy mô hộ gia đình, công nghệ xây dựng lồng bè nuôi trên biển còn thô sơ và sử dụng các vật liệu truyền thống (gỗ, phao nhựa, xốp,…), việc thu gom và xử lý rác thải nói chung và rác thải nhựa tại các lồng bè nuôi trồng thủy sản trên biển chưa triển khai đồng bộ và hiệu quả còn nhỏ lẻ; hoạt động khai thác thủy sản còn tồn tại việc vứt ngư cụ như phao, lưới xuống biển.
+ Kinh phí còn hạn chế trong việc triển khai đồng bộ mô hình phân loại rác thải nhựa tại nguồn; thu gom, xử lý rác thải nhựa chủ yếu bằng hình thức chôn lấp; áp dụng các mô hình chuyển đổi từ lồng nuôi truyền thống sang lồng nuôi vật liệu bằng nhựa HDPE còn gặp nhiều khó khăn; tổ chức tuyên truyền, tập huấn và triển khai mô hình thu gom rác thải, rác thải nhựa trên tàu cá xa bờ chưa sắp xếp được nguồn kinh phí.
Phương hướng thực hiện trong năm 2023, UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị bám sát nội dung, thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, có hiệu quả các nhiệm vụ được phân công trong Kế hoạch hành động quản lý rác thải nhựa đại dương trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa; Nâng cao chất lượng nội dung tuyên truyền và đa dạng, đổi mới hình thức phổ biến, tập huấn kiến thức, nhận thức về quản lý rác thải nhựa nói chung và quản lý rác thải nhựa đại dương nói riêng phù hợp với thời gian tới; Tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan, cấp cơ sở lồng ghép việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức về quản lý rác thải nhựa với các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật chuyên ngành nhằm tiết kiệm và nâng cao hiệu quả tuyên truyền tạo sự đồng bộ, gắn kết với các phong trào, cuộc vận động phát triển kinh tế xã hội của địa phương; Tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi nuôi trồng thủy sản từ lồng nuôi truyền thống sang lồng nuôi bằng nhựa HDPE; khuyến khích người dân hình thành ý thức, thói quen về giảm thiểu các vật liệu phao, xốp trong quá trình sản xuất; thay thế bằng các vật liệu thân thiện với môi trường trong các hoạt động nuôi trồng thủy sản; Tiếp tục duy trì và củng cố hoạt động của các cấp Hội trong công tác bảo vệ môi trường: xây dựng các mô hình tiên tiến về quản lý rác thải nhựa; tuyên truyên, phổ biến kiến thức về rác thải nhựa đến các hội viên trên địa bàn tỉnh.
Đình Tường-CCBHĐ
Nguồn: Báo cáo số 12/BC-UBND ngày 19/01/2023