Theo Thông báo số 20/TB-ĐGS ngày 24/5/2022 của Ban pháp chế HĐND tỉnh Khánh Hòa về việc chấp hành pháp luật trong công tác cấp phép khai thác khoáng sản giai đoạn 2019-2021 trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, trong 3 năm qua, tình hình chấp hành pháp luật trong việc cấp phép khai thác khoáng sản của UBND tỉnh Khánh Hòa đã đạt được một số kết quả đáng phấn khởi.
Việc tập huấn, tuyên truyền, phổ biến các văn bản pháp luật về Luật khoáng sản cho các phòng, đơn vị thuộc UBND cấp huyện, lãnh đạo và cán bộ phụ trách lĩnh vực khoáng sản thuộc UBND xã và các doanh nghiệp hoạt động khoáng sản trong tỉnh được Sở Tài nguyên và Môi trường triển khai hằng năm.
Giai đoạn 2019- 2021, UBND tỉnh đã ban hành 05 văn bản thực hiện các quy đinh nhà nước liên quan đến hoạt động cấp phép khai thác khoáng sản. Trong đó, UBND tỉnh Khánh Hòa đã cấp 01 giấy phép thăm dò khoáng sản vào năm 2021, 04 giấy phép khai thác khoáng sản năm 2020, không có giấy phép khai thác tận thu khoáng sản được cấp. Hiện tại, trên địa bàn tỉnh có 20 giấy phép thuộc thẩm quyền của Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp, trong đó có 12 giấy phép khai thác đá granite làm vật liệu xây dựng (VLXD), 8 giấy phép khai thác nước khoáng và 43 giấy phép do UBND tỉnh Khánh Hòa cấp gồm: 31 giấy phép khai thác đất, đá làm vật liệu cây dựng thông thường (VLXDTT), 05 giấy phép khai thác đất san lấp, 03 giấy phép khai thác cát làm VLXDTT, 05 giấp phép khai thác sét bùn đang còn hiệu lực. Từ năm 2018-2020, UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đã ban hành 03 văn bản về quy chế, nội quy và phê duyệt kế hoạch về đấu giá quyền khai thác khoáng sản trong tỉnh. Cũng trong thời gian này, toàn tỉnh chưa có đối tượng chấp nhận trả lại giấy phép khai thác khoáng sản, giấy phép khai thác tận thu khoáng sản hoặc trả lại một phần tận thu khoáng sản.
Bên cạnh việc khai thác khoáng sản, UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đã có các biện pháp bảo vệ môi trường, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác nhằm bào đảm an ninh, trật tự tại địa phương. Sau khi có quyết định số 354/QĐ-UBND ngày 08/02/2017, nhằm đảm bảo quản lý hiệu quả tài nguyên khoáng sản chưa khai thác, ngăn chặn xử lý các hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, bảo vệ môi trường sinh thái…UBND đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường (Chi cục Bảo vệ Môi trường) phối hợp với các đơn vị thực hiện. Ngoài ra, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh thẩm định báo cáo Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đối với dự án khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp giấy phép khai thác của UBND tỉnh. Việc thẩm định báo cáo ĐTM tuân thủ thực hiện đúng Luật bảo vệ môi trường, Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 của Chính phủ quy định, Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT ngày 10/01/2022 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ Môi trường. Đối với bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, tại Quyết định 354/QĐ-UBND đã quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các Sở, ngành, cơ quan có liên quan để bảo vệ khoáng sản chưa khai thác. Nhằm quản lý trường hợp để xảy ra vi phạm, ảnh hưởng đến đất đai, công trình trên đất, đời sống của người dân thì ngoài việc trừ điểm thi đua theo Quyết định số 448/QĐ-UBND ngày 06/02/2018 UBND tỉnh đã ban hành bộ tiêu chí đánh giá mực độ hoàn thành nhiệm vụ công tác bảo vệ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa thì UBND tỉnh sẽ xem xét, xử lý trách nhiệm của người đứng đầu – chủ tịch UBND các địa phương theo quy định.
Việc thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về khai thác khoáng sản theo thẩm quyền, được Sở Tài nguyên và Môi trường xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm (thông qua Thanh tra tỉnh) trình UBND tỉnh phê duyệt và tổ chức thức hiện. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đã kịp thời phát hiện những sai phạm của các tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản, tình trạng khai thác, tàng trữ, vận chuyển khoáng sản trái phép khoáng sản đã hạn chế. Những vi phạm đều có biện pháp xử lý thích hợp, kịp thời và giúp tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định. Theo đó, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thanh tra 02 cuộc vi phạm đối với 10 doanh nghiệp được cấp phép, ban hành 10 kết luận thanh tra, tham mưu và ban hành 09 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 9 doanh nghiệp hoạt động khoáng sản, xử lý phạt chính là phạt tiền và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp (nếu có). Sở Tài nguyên và Môi trường cũng đã chủ trì, phối hợp với UBND cấp huyện, xã tiến hành kiểm tra định kỳ năm 2019 là 04 trường và đã kịp thời phát hiện những tồn tại trong hoạt động khai thác khoáng sản đã kịp thời nhắc nhở. Năm 2020 và 2021 do tình hình dịch bệnh kéo dài nên không tiến hành kiểm tra định kỳ. UBND các cấp, các Sở, ngành trên địa bàn tỉnh đã kiểm tra 3.918 trường hợp khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép, xử phạt vi phạm hành chính với 16.184.360.191 đồng, tịch thu số lợi bất hợp pháp với số tiền 137.010.000 đồng, tịch thu 215m3 cát, buộc nộp ngân sách nhà nước với số tiền 1.808.880.000 đồng. Do dịch bệnh Covid bùng phát từ năm 2020-2021 nên Chi cục Bảo vệ môi trường dừng việc kiểm tra định kỳ công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản.
Nhìn chung, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2019-2021 được tổ chức thực hiện theo quy định của pháp luật về khoáng sản và ban hành các văn bản thuộc thẩm quyền để thực hiện chức năng quản lý nhà nước. UBND tỉnh đã điều chỉnh quy hoạch thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản của địa phương để kịp thời phục vụ nhu cầu khai thác khoáng sản phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia trên địa bàn tỉnh. Công tác bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa khai thác cũng đã được quan tâm, triển khai bằng việc ban hành các quy chế phối hợp, trao đổi thông tin và phát hiện xử lý vi phạm trong hoạt động khai thác cát, sỏi trên địa bàn tỉnh. Công tác cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền quyết định của UBND tỉnh đã được thực hiện đúng quy định pháp luật và theo chỉ đạo của Tỉnh ủy. Việc lập kế hoạch và tổ chức thanh, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm về chấp hành pháp luật về khoáng sản, nộp phạt của các tổ chức cá nhân được cấp phép khai thác khoáng sản giao cho Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu, đồng thời phối hợp các cấp và triển khai thực hiện.
Tuy nhiên cũng còn một số hạn chế, một số tổ chức đã được cấp phép khai thác khoáng sản nhưng chưa hoàn thiện thủ tục về đất đai theo quy định là do khu vực mỏ liên quan đến đất quốc phòng. Khai thác khoáng sản là hoạt động lâu dài, nhưng quy định pháp luật thay đổi qua từng thời kỳ dẫn đến một số biện pháp bảo vệ môi trường, phục hồi môi trường đối với hồ sơ phê duyệt trước đây không còn phù hợp. Hơn nữa, với một số quy định pháp luật chưa phù hợp như xác nhận hoàn thành công trình môi trường đối với dự án khai thác VLXDTT không có công trình xử lý chất thải, việc yêu cầu lập lại phương án cải tạo phục hồi môi trường khi kinh phí cải tạo, phục hồi môi trường đã được phê duyệt không đủ để thực hiện theo quy định của Nghị định 40/2019/NĐ-CP.
Hiện nay, Luật bảo vệ Môi trường năm 2020, Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022, Thông tư số 02/2022/TT-BTNM ngày 10/01/2022 đã có hiệu lực thi hành, đã tháo gỡ được bất cập như việc yêu cầu xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường đối với dự án khai thác khoáng sản làm VLXDTT khi không có công trình xử lý chất thải.
Lệ Huyền-TTCNTT
Nguồn: Báo cáo số 162/BC-UBND ngày 12/7/2022 của UBND tỉnh Khánh Hòa