Ngày 27 tháng 11 năm 2023, Quốc hội đã thông qua Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15; ngày 16 tháng 5 năm 2024, Chính phủ đã lần lượt ban hành các Nghị định số 53/2024/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tài nguyên nước, Nghị định số 54/2024/NĐ-CP quy định việc hành nghề khoan nước dưới đất, kê khai, đăng ký, cấp phép, dịch vụ tài nguyên nước và tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước. Ngày 16 tháng 5 năm 2024, Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Thông tư số 03/2024/TT-BTNMT quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tài nguyên nước. Các văn bản quy phạm pháp luật nêu trên có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2024, cùng với thời điểm Luật Tài nguyên nước có hiệu lực. Theo đó, có nhiều nội dung quy định mới đối với tổ chức, cá nhân khai thác nước để sản xuất, cung cấp nước sạch cho sinh hoạt.

 Nhằm đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật, Cục Quản lý tài nguyên nước đề nghị các tổ chức, cá nhân khai thác nước để sản xuất, cung cấp nước sạch cho sinh hoạt đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp giấy phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước (sau đây gọi chung là chủ giấy phép) tiếp tục chấp hành các quy định của giấy khép khai thác, sử dụng tài nguyên nước đã được cấp, đồng thời nghiên cứu và thực hiện nghiêm, đầy đủ các quy định tại các Văn bản pháp luật nêu trên, trong đó lưu ý một số nội dung sau:

 Thực hiện việc quan trắc, giám sát khai thác tài nguyên nước, chất lượng nước theo quy định tại Mục 2 Chương VI của Nghị định số 53/2024/NĐ-CP, trong đó cần phải lập kế hoạch, bố trí kinh phí để lắp đặt thiết bị, thực hiện quan trắc các thông số chất lượng nước và khoan bổ sung giếng quan trắc (nếu có), cụ thể:  Đối với chủ giấy phép khai thác nguồn nước mặt có quy mô từ 10.000 m3 /ngày đêm trở lên phải hoàn thành việc lắp đặt thiết bị, thực hiện việc quan trắc tự động chất lượng nguồn nước khai thác phục vụ giám sát theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 88 Nghị định số 53/2024/NĐ-CP trước ngày 01 tháng 7 năm 2026;  Đối với chủ giấy phép khai thác nguồn nước dưới đất có quy mô từ 5.000 m3 /ngày đêm trở lên phải hoàn thành việc lắp đặt thiết bị, thực hiện việc quan trắc tự động chất lượng nguồn nước khai thác phục vụ giám sát theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 88 Nghị định số 53/2024/NĐ-CP khi đề nghị cấp, gia hạn giấy phép khai thác nước dưới đất;  Đối với chủ giấy phép khai thác nguồn nước dưới đất có quy mô từ 3.000 m3 /ngày đêm trở lên thực hiện việc khoan bổ sung giếng quan trắc (trường hợp chưa đủ giếng quan trắc theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 92 Nghị định số 53/2024/NĐ-CP) trước khi đề nghị cấp, gia hạn giấy phép khai thác nước dưới đất.

 Để chủ động việc cấp nước trong thời gian nhu cầu nước tăng cao vào thời gian nắng nóng, tránh việc khai thác vượt lưu lượng dẫn đến vi phạm quy định của giấy phép, đề nghị các chủ giấy phép của các công trình cấp nước rà soát kỹ lưỡng nhu cầu sử dụng nước, trên cơ sở đó đề nghị cấp, điều chỉnh giấy phép nếu có nhu cầu. Trong đó, hồ sơ đề nghị cấp, điều chỉnh giấy phép, phải rà soát cụ thể chế độ khai thác (bao gồm số giờ, ngày khai thác trong năm tương ứng với từng cấp lưu lượng khai thác quy định tại điểm e khoản 2 Điều 6 Nghị định số 54/2024/NĐ-CP) và lập Hồ sơ đề nghị cấp, điều chỉnh giấy phép theo quy định tại Điều 18, Điều 19 của Nghị định số 54/2024/NĐ-CP.

Về tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước cấp cho sinh hoạt: việc tính tiền cấp quyền khai thác nước mặt, nước dưới đất để cấp cho sinh hoạt theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 69 Luật Tài nguyên nước và cụ thể tại khoản 2 Điều 42 Nghị định số 54/2024/NĐ-CP, được thực hiện từ ngày 01 tháng 7 năm 2025. Do đó, các chủ giấy phép khai thác tài nguyên nước để cấp nước cho sinh hoạt hoặc cấp nước cho nhiều mục đích, trong đó có mục đích sinh hoạt đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp Giấy phép khai thác tài nguyên nước trước ngày 01 tháng 7 năm 2024, đề nghị nộp hồ sơ kê khai hoặc điều chỉnh tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước bắt đầu từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 và đảm bảo hoàn thành chậm nhất là ngày 31 tháng 12 năm 2025. Việc kê khai, điều chỉnh tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước theo quy định tại Điều 51, Điều 52 của Nghị định số 54/2024/NĐ-CP.

 Trường hợp Giấy phép khai thác tài nguyên nước hết hạn, nếu có nhu cầu gia hạn, thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 86 Luật Tài nguyên nước và phải nộp hồ sơ đề nghị gia hạn giấy phép trước thời điểm giấy phép hết hiệu lực ít nhất 45 ngày theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Nghị định số 54/2024/NĐ-CP và thành phần hồ sơ thực hiện theo quy định tại Điều 18, Điều 19 của Nghị định số 54/2024/NĐ-CP.

 Thực hiện báo cáo hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước hằng năm gửi về Cục Quản lý tài nguyên nước, Sở Tài nguyên và Môi trường địa phương nơi đặt công trình khai thác theo quy định tại Mẫu 60 và Mẫu 61 Phụ lục IV Nghị định số 54/2024/NĐ-CP.

 Các công trình khai thác nước để cấp cho sinh hoạt đã được cấp giấy phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước trước ngày 01 tháng 7 năm 2024 mà chưa được xác định, phê duyệt vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt thì thực hiện theo quy định của Thông tư số 03/2024/TT-BTNMT và phải hoàn thành việc đề xuất phạm vi vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt gửi về Sở Tài nguyên và Môi trường nơi có công trình chậm nhất trước ngày 01 tháng 7 năm 2025.

Lệ Huyền-TTCNTT

Nguồn: Công văn số 1365/TNN-ĐNB ngày 11/6/2024 của Cục quản lý nguồn nước