Trong 03 ngày từ ngày 13/10-15/10/2022 tại thành phố Nha Trang, Viện Hải dương học (IO) – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã tổ chức Hội thảo Quốc gia về đào tạo và kêu gọi tham gia nghiên cứu, giám sát các tác động sinh thái của quá trình axít hóa đại dương lên hệ sinh thái rạn san hô. Tham gia Hội thảo gồm hơn 40 đại biểu đại diện cho các cơ quan quản lý nhà nước về biển, đảo; đại diện các trường đại học, các viện nghiên cứu và ban quản lý các khu bảo tồn biển trên cả nước.

PGS.TS Đào Việt Hà – Viện trưởng Viện Hải dương học phát biểu khai mạc Hội thảo (Ảnh: Đình Tường)

Axít hóa đại dương đã có những tác động sâu rộng đến các hệ sinh thái ở vùng cửa sông, biển và đại dương, đặc biệt là ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến những sinh vật phụ thuộc hoặc tích lũy canxi như san hô và thân mềm. Để thích ứng và hạn chế các tác động, Phân ban Hải dương học Liên Chính phủ khu vực Tây Thái Bình Dương (IOC/WESTPAC) đã và đang liên tục hỗ trợ các Quốc gia thành viên tăng cường khả năng nghiên cứu, đánh giá và giám sát axit hóa đại dương. Mặc dù vấn đề axít hóa đại dương và các tác động đối với hệ sinh thái rạn san hô đã được nghiên cứu liên tục trong hơn thập kỷ qua, Việt Nam mới bắt đầu các dự án nghiên cứu gần đây thông qua sự hợp tác với các mạng lưới của WESTPAC. Tuy chúng ta có hệ thống giám sát môi trường quốc gia, những dữ liệu thu thập được vẫn còn rất hạn chế cho mục đích nghiên cứu, đánh giá axít hóa, do chưa đồng bộ các thiết bị chuyên dụng và phương pháp phân tích được quy định trong mục tiêu phát triển bền vững SDG 14.3.1. Vì vậy, việc xây dựng năng lực quốc gia của Việt Nam về nghiên cứu và giám sát axít hóa đại dương là rất cấp thiết, từ đó kêu gọi sự tham gia và nâng cao nhận thức từ các bên lên quan, tiến tới thiết lập các mạng lưới nghiên cứu, quan trắc khả thi và hiệu quả.

            Hội thảo Quốc gia về đào tạo và kêu gọi tham gia nghiên cứu, giám sát các tác động sinh thái của quá trình axít hóa đại dương lên hệ sinh thái rạn san hô do Viện Hải dương học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức với sự hỗ trợ của IOC/WESTPAC nhằm mục tiêu nâng cao năng lực nghiên cứu và giám sát axít hóa đại dương cho Việt Nam thông qua tìm hiểu và thực hành các phương pháp phân tích, giám sát, đồng thời kêu gọi các bên liên quan, tiến tới xây dựng mạng lưới quan trắc về axít hóa đại dương Quốc gia. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: Phát triển nguồn lực nghiên cứu và giám sát axít hóa đại dương và các tác động của nó đối với hệ sinh thái đại dương; Chia sẻ kiến thức về các phương pháp nghiên cứu và giám sát axít hóa đại dương và đào tạo thực hành phương pháp xác định Ph (với độ chính xác cao), tổng độ kiềm (TA), bao gồm tính toán các thông số liên quan đến cacbonat khác, đồng thời hướng dẫn lắp đặt và vận hành các giá thể giám sát khả năng định cư của sinh vật rạn (ARMS); Nâng cao nhận thức về axít hóa đại dương và các tác động, khuyến nghị các phương pháp giám sát hiệu quả và tiết kiệm. Hướng tới việc thiết lập một mạng lưới quan trắc và nghiên cứu về axít hóa đại dương giữa các nhà khoa học và cơ quan tại Việt Nam.

Toàn cảnh Hội thảo (Ảnh: Đình Tường-CCBHĐ)

            Tại Hội thảo, các học viên đã nghe báo cáo viên trình bày các nội dung gồm: Tính cấp thiết của việc nghiên cứu về axít hóa đại dương; Giới thiệu các phương pháp và kỹ thuật được quy định cho SDG 14.3.1 (bao gồm tầm quan trọng, độ chính xác, độ không đảm bảo đo…); Hiện trạng và kỳ vọng của việc nghiên cứu và giám sát axít hóa đại dương và các tác động ở Việt Nam; Các báo cáo thảo luận từ các bên liên quan; Giới thiệu về SGD 14 và các vấn đề có liên quan; Các quy trình chuẩn (SOPs) về nghiên cứu axít hóa đại dương đang được thảo luận và đi đến thống nhất trong khu vực; Hướng dẫn và thực hành thu, bảo quản và phân tích mẫu nước biển cho các chỉ tiêu Ph và TA; Hướng dẫn, thực hành lắp đặt và phân tích các thiết bị AMRS, CAUs.; Hướng dẫn tính toán bằng phần mềm CO2sys và điền vào bảng số liệu. Thông báo kiểm tra liên phòng thí nghiệm của khu vực.

            Sau Hội thảo, các học viện cũng đã được Ban Tổ chức cấp giấy chứng nhận tham gia khóa học.

            Một số hình ảnh của Hội thảo (Ảnh: Đình Tường-CCBHĐ):

PGS. TS Võ Sĩ Tuấn trình bày báo cáo tại Hội thảo

Báo cáo viên hướng dẫn thực hành lắp đặt thiết bị

Các học viên thực hành lắp đặt thiết bị

Tập trung thu mẫu nước biển

Tiến hành thu mẫu nước biển

Hướng dẫn phân tích mẫu tại phòng thí nghiệm

Thiết bị phân tích mẫu nước biển

Đại biểu trường Đại học Nha Trang tham gia thảo luận tại Hội thảo

Trao chứng chỉ tham gia khóa học

Đình Tường-CCBHĐ